Lookaround
/

Nostalgie in woord en beeld

 

 

Waren in Telgt halverwege de 19e eeuw nog maar zo’n 40 huizen met een inwonertal van 300, is dat heden ten dagen 350 en ongeveer 900.
De in 1939 gebouwde ‘Coöperatieve Boerenbond’ aan de Telgterweg 288 bestond uit een graanmalerij, een pakhuis en kantoorruimte.
In 1981 nam garagebedrijf ‘Auto Horst’ een deel van de gebouwen in gebruik, later gevolgd door bouwbedrijf Kosters, terwijl in een ander deel ‘De Wildkamp’ in 1982 een vestiging opende.
In de jaren (19)twintig begon men aan de Telgterweg 305 met het malen, mengen en persen van veevoer in het nog altijd aanwezige karakteristieke pand, waar sinds 2008 dierenspeciaalzaak ‘De Oude Meul’ is gevestigd, waar men ook terecht kan voor bak- en tuinbenodigdheden.
Telgterweg 307 was tot 1920 de locatie van de lagere school. Ter oriëntatie zij vermeld dat naast het gebouw een fraaie (tamme) kastanjeboom is te vinden. Nadien kwam er de zaak van P. van Bentum, die deze in 2007 overdroeg aan Erwin Bakker.
Na zijn verhuizing naar de overkant, wordt het pand in 2009 in gebruik genomen als winkel 'Buiten & Binnengoed'. En een jaar later wordt naast deze winkel de schenkerij ‘Effe Zitten’ geopend.
Nog één van de weinige buurtwinkels annex bakkerij treft men aan op nr 299 aan de Telgterweg
In 2006 werd de ‘Wijngaard Telgt’ aangeplant op een stuk grond van ruim 1 ha.

 

De natuur in de war

1886 ‘Als eene bijzonderheid kan worden medegedeeld, dat in de tuin van het Zendingshuis alhier een appelboom, die rijk met vruchten beladen is, tegelijkertijd deze week in vollen bloei heeft gestaan.
Hetzelfde is ook het geval met een druivenwingerd in de buurtschap Telgt.’

Echte armoede

1898: ‘Zondag avond liepen in de buurtschap Telgt 3 personen n.l.: man, vrouw en kind, welke tot dat soort menschen behoorden, die op de Over-Veluwe ‘renteniers’ worden genoemd; op andere plaatsen ‘aannemers’; die n.l. aannemen, wat men hun geeft, en elders onder de rubriek ‘landloopers’ worden gerekend.
Bij eene boerenplaats gekomen, vroeg de man voor hun drieën een nachtverblijf, vooral met het oog op zijne vrouw, die in hoogst zwangeren toestand verkeerde. De boer gaf hierop evenwel een weigerend antwoord; want hij zeide: “Ze motten op ’n aare plek meer ’n onderkommen zeuken.”
Kort daarop beviel de vrouw aan de kant van den weg, waarop de man haar op eenen kruiwagen laadde en met de pasgeboren zuigeling naar eene andere nabijgelegene hoeve bracht, waar zij gelukkig opgenomen werden.
Daarna werd de vroedvrouw ijlings ontboden.
De menschen waren zóó arm, dat zij geene kleren hadden, om er het kind in te wikkelen, weshalve zij door de boerin van het een en ander moesten voorzien worden. Gelukkig werden zij door Mevrouw Chevallier, die hen des anderen daags met Dr. Van Dale opzocht, van vele kleedinfstukken en andere benoodigdheden voorzien.
Voorloopig kan het gezin op de boerenplaats blijven.’

Waar vindt men ‘De Razende Brug’?

1898. Aan de orde is het verharden van een weg die de buurtschap Telgt in directe verbinding brengt met Putten. ‘Het is niet wenschelijk dien weg te doen leggen over de ‘Razende Brug’.’
Er moet opnieuw onderzoek worden gedaan. 

Moet er een badhuis komen?

1912. Moet er een badhuis komen? Als een bewijs, dat van de ‘zeebaden’ in de buurtschap Telgt een druk gebruik gemaakt, diene, dat er op een gegeven oogenblik een 30-tal menschen van Ermelo en omgeving, tegelijk in ’t water waren. Aan ’t strand is het meestal zeer druk.
Wil een badhuis daar helemaal aan zee voor Ermelo rendeeren, dan zou een omnibusdienst in den zomer er aan moet worden verbonden. De gereedmaking van een zweminrichting zou ook heel wat kosten en dan is het de open vraag, zouden al die moeite en kosten door een druk gebruik beloond worden; zouden velen er van profiteeren? Voor als nog beantwoorden wij deze vraag niet in bevestigenden zin, trots alle verwijten, dat we er ons af maken. Wij maken er ons niet af, maar gaan maar niet op het eerste het beste voorstel klakkeloos in. Dat zou geheel verkeerde politiek zijn en getuigen van spelen met Ermelosche belangen.
En daarbij is de vraag gewettigd zou een badhuis zonder toezicht haast, ontkomen aan baldadige handen? Er heeft reeds een gebouwtje aan zee gestaan, maar dat kon men zelfs niet dulden. ‘Bezint, eer ge begint’badhuisliefhebbers!
Anderen meenden dat het zaakje moest allang in orde zijn. Een van de eerste middelen welke ‘Vreemdelingenverkeer’ had moeten aangrijpen ter bevordering van dat verkeer had een badhuis moeten wezen. Maar ‘vreemdelingenverkeer’ is hier dood. De vereeniging doet niets om het verblijf den vreemdelingen hier aangenaam te maken en ze hierheen te lokken.
Laten wij een oproep plaatsen voor een vergadering tot oprichting van een betere vereeniging tot bevordering van vreemdelingenverkeer. Dan zullen wij misschien een badhuis en meerdere doeltreffende zaken kunnen bekomen.’

1933. ‘Een mooie grindweg die door de buurtschap Telgt naar ‘zee’ loopt, brengt de gasten naar de bad-gelegenheid van V.V.V. die in niets te vergelijken is met Biarritz of zelfs maar met Scheveningen. Luxe en modern gedoe moet men hier niet zoeken. De envoud is ten top gevoerd.
En toch, wat kan het daar gezellig en prettig zijn! Het water is er ondiep en kinderen loopen er geen gevaar. Geen wonder dus dat op warme dagen er veel gebruik van gemaakt wordt. En ook na een fietstochtje is het er goed om te rusten.
Zie ook 'het Palmbosch' onder Ermelo.

Licht in de duisternis
1913: Het Bestuur der Electriciteits Maatschappij ‘Over-Veluwe’ overweegt een geleidingnet naar Telgt en Horst te bouwen. Om te beoordeelen of een dusdanige aanleg mogelijk zal kunnen zijn, verzoekt de Directeur den ingezetenen van Telgt en Horst, die het voornemen hebben elektriciteit voor verlichtings- of andere doeleinden te betrekken hem hiervan mededeeling te doen. 
Het net in Telgt en Horst werd in 1919 in gebruik genomen.

Het instellen van een nachtwacht

1919. In de buurtschap Telgt komen in den laatsten tijd nog al eens diefstallen voor.
'Bij een landbouwer werden eenige dagen geleden een 20-tal kippen ontvreemd op een nacht en bij een ander verdween een koperen ketel en bij winkelier Van Nijhuis werd de geheele wasch gestolen.
Er gaan nu aldaar stemmen op over de wenschelijkheid evenals vroeger een nachtwacht aan te stellen.'
Al eerder was er een nachtwacht aangesteld:
1905. 'Er is in de buurtschap Telgt weer een nachtwacht aangesteld. Dit is, met het oog op de baldadigheid en meer diefstallen de laatste tijd, geen overbodige weelde.'
1927. Wordt de nachtwacht in de buurtschappen Horst en Telgt afgeschaft?
‘De onveiligheid zal bedenkelijk toenemen. Nu reeds is het met de veiligheid treurig gesteld. Nog pas hadden verschillende diefstallen plaats. Meer politietoezicht is hoog noodig. Niet alleen ’s nachts maar ook en vooral ‘s avonds na 9 uur. Hoog noodig ter bescherming van het talrijke vrouwelijke personeel der Stichtingen, dat daar moet passeeren maar niet minder ter beveiliging van de bewoners van dien weg tegen allerlei baldadigheid.
Versterking der avondpolitie ware meer gemotiveerd dan verzwakking der nachtpolitie. Ook hier weer bewijst zich de zuinigheid een vijandin van de wijsheid.’

Er kwam biekans geen minsch over

1938. Er schijnt tegenwoordig een liefhebberij te ontstaan om oude paden plotseling af te sluiten. En waar de Veluwsche bevolking noal op de oude paden gesteld is, geeft dat herrie.
Een landbouwer heeft hetzelfde gedaan met een weg in Telgt.
Och, zegt ie, die grond heb ik gekocht en er kwam biekans geen minsch over. En wethouder Rikkers heeft gezegd dat het wel mocht. Getuige Van Diest en de postbode Vlijm verklaren dat ze van oudsher over den weg getippeld hebben.
Verdachte wordt gestraft met f 10 of 5 dagen en zal moeten zorgen dat de verbinding tusschen den Zwarteweg en den Ouden Telgterweg weer netjes in orde komt.